શા માટે તમને ખરાબ સપના આવે છે, જાણો નિષ્ણાતો પાસેથી આવા સપના આવવાનું કારણ

જ્યાં પણ સપનાની વાત હોય ત્યાં આપણે સકારાત્મક વિચારસરણી રાખતા હોઈએ છીએ. આપણે આપણા સપના પૂરા કરવા ઘણી સ્પર્ધા કરતા રહીએ છીએ અને એવું માનવામાં આવે છે કે જો આપણે સપનું જોયું હોય તો તે સારું થશે, પણ ખરાબ સપનાનું શું. તે સપના જે આપણને ઉંઘમાંથી જગાડે છે અને આપણે ડરવા માંડીએ છીએ. જે સપનાનો કોઈ અર્થ નથી, આપણું મન અશાંત બની જાય છે. ઘણા લોકોને રિકરિંગ સ્વપ્નો આવે છે અને તેઓ કેટલીક મોટી ચિંતા સાથે જોડાયેલા હોય છે.

પરંતુ પ્રશ્ન એ ઉભો થાય છે, તેઓનો અર્થ શું છે? આ વિશે જાણવા માટે, અમે ડો.સમીર પરીખ સાથે વાત કરી. ડોક્ટર સમીર ફોર્ટિસ નેશનલ મેન્ટલ હેલ્થ પ્રોગ્રામના ડિરેક્ટર અને જાણીતા મનોચિકિત્સક છે.

શું તમારે સપનાનો અર્થ શોધવો જોઈએ

ડોક્ટર સમીર પરીખે સપના વિશે કહ્યું છે કે જો તમને સતત ખરાબ સપના આવે છે. તો તેમના વિશે વિચારવું તમને વધુ પરેશાન કરી શકે છે. ખરાબ સપના કરતાં વધુ મુશ્કેલી સ્વપ્ન વિશે વિચારવાથી આવે છે. ડોક્ટર સમીર કહે છે કે, ‘સપનાની સામગ્રી શું છે, તેની કોઈ કિંમત નથી. ક્યારેક આપણને કોઈ પ્રકારનું સ્વપ્ન આવે છે તો ક્યારેક કોઈ બીજા પ્રકારનું. જ્યારે આપણે સ્વપ્નને જરૂરી બનાવીએ છીએ અને તેના વિશે વિચારીએ છીએ, ત્યારે વધુ ચિંતા થાય છે. ઘણી વખત એવું પણ બને છે કે આપણે કોઈ ખરાબ સપનાને કારણે ઉંઘમાંથી જાગીએ છીએ અને પછી તેના વિશે વિચારતા રહીએ છીએ.’

જો તમને પણ ક્યારેક ક્યારેક ખરાબ સપનું આવે અને તમે તેનું અર્થઘટન કરતા રહો, તો તે તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે બિલકુલ સારું રહેશે નહીં. જો ક્યારેક સારા અને ક્યારેક ખરાબ સપના આવતા હોય તો તમારે ચિંતા ન કરવી જોઈએ.

સારી ઉંઘ માટે શું કરવું જોઈએ

ડો.સમીર પરીખ કહે છે કે સારી ઉંઘ તમારા ખરાબ સપનાની સુસંગતતાને થોડી ઓછી કરી શકે છે અને દરેક વ્યક્તિએ નિયમિત ઉંઘ લેવાનો પ્રયત્ન કરવો જોઈએ અને ગુણવત્તાયુક્ત ઉંઘમાં રોકાણ કરવું જોઈએ. જો તમને ઉંઘવામાં તકલીફ થઈ રહી હોય તો આ નીચેની ટિપ્સ અનુસરો.

નિયમિત કસરત કરો

કેફીન, દારૂ વગેરેથી દૂર રહેવું

ધ્યાન અને આરામ કરવો

નિયમિત વિરામ લો, સતત કામ ન કરો

જ્યાં તમે ઉંઘો છો ત્યાંથી ટીવી, મોબાઇલ, લેપટોપ વગેરેનો ઉપયોગ કરશો નહીં

જ્યારે તમે રાત્રે ઘરે આવો, વિરામ લો

સૂવા માટે પથારીમાં સંગીત સાંભળો

જો તમને હજુ પણ ઉંઘમાં કોઈ પ્રકારની સમસ્યા છે અથવા જો તમારા સપના તમને ખૂબ પરેશાન કરી રહ્યા છે, તો ચોક્કસપણે કોઈ નિષ્ણાત સાથે વાત કરો. તણાવ અને અસ્વસ્થતા જેવી કોઈપણ સમસ્યાને ઘટાડવામાં નિષ્ણાતો તમને મદદ કરી શકે છે.

તે ક્યારેક ખરાબ સપનાની બાબત હતી, પરંતુ કેટલીકવાર તમને સતત તે જ ખરાબ સપના આવે છે, પછી તે એક ખરાબ સ્વપ્ન ડિસઓર્ડર બની શકે છે. નાઇટમેર ડિસઓર્ડર એક તબીબી શબ્દ છે જેનો અર્થ છે કે તમે ઉંઘ દરમિયાન ખરાબ સપના જોતા હોવ છો જે તમને વધુ પરેશાન કરે છે, તમારી ઉંઘને ખલેલ પહોંચાડે છે અને તેમના કારણે તમે દિવસ દરમિયાન સારું કામ કરી શકતા નથી.

શું સ્વપ્નો આવવું સામાન્ય બાબત છે?

જર્નલ ઓફ ક્લિનિકલ સ્લીપ મેડિસિનના એક અભ્યાસઅનુસાર 29% પુખ્ત વયના લોકો પણ અઠવાડિયામાં ઓછામાં ઓછું એકવાર રાત્રે સૂતી વખતે દુઃખદ સ્વપ્ન જોતા હોય છે. વિજ્ઞાન કહે છે કે ઉંઘ દરમિયાન સપના આવે છે જ્યારે તમારું મગજ સક્રિય હોય છે, પરંતુ શરીર ઉંઘે છે.

આ વિશે ઘણી વખત સંશોધન કરવામાં આવ્યું છે અને દુઃખદ સ્વપ્ન કેમ આવે છે તે અંગે અલગ અલગ થિયરીઓ આપવામાં આવી છે.

તો ચાલો આપણે તેના કારણો અને તેની પાછળની હકીકતો વિશે સમજીએ.

સ્વપ્નો કેમ આવે છે?

આના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે અને એવું પણ હોઈ શકે છે કે તમને થોડી ચિંતા હોય કે તકલીફ હોય, પરંતુ તેમાંના મોટા ભાગના કોઈ કારણસર અથવા અન્ય કારણે ઉંઘમાં ખલેલ થવાને કારણે છે. જાણો વિવિધ પ્રકારના સંશોધન આખરે શું કહે છે.

મસાલેદાર ખાવાથી ખરાબ સપના આવી શકે છે

સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીમાં થયેલા એક સંશોધન અનુસાર, આપણે જે ખાઈએ છીએ તે આપણા સપનાને અમુક અંશે અસર કરે છે. તેનું એક તર્ક એ છે કે મસાલેદાર ખોરાક ખાવાથી શરીરનું તાપમાન વધે છે, જેના કારણે ઉંઘ બરાબર આવતી નથી અને સ્વપ્નો આવે છે.

શું તમે ઉંઘની ગોળીઓ લો છો

જર્નલ સ્લીપ એન્ડ હિપ્નોસિસમાં પ્રકાશિત એક અભ્યાસ જણાવે છે કે જે લોકો સૂવાના સમય પહેલા 6 મિલિગ્રામ મેલાટોનિન (ઉંઘની ગોળીઓમાં એક પદાર્થ) લે છે તેમને REM ચક્ર વધુ તીવ્ર હોઈ શકે છે અને વિચિત્ર સપના આવી શકે છે.

કોઈ પણ દવા છોડવાની પ્રતિક્રિયા

હાર્વર્ડના આરોગ્ય નિષ્ણાતો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે જો તમે એન્ટીડિપ્રેસન્ટ્સ અને સમાન દવાઓ લેવાનું છોડી દો છો, તો પછી સ્વપ્નો આવવાની સંભાવના વધી જાય છે.

તમને ઘણો તણાવ છે

આ કિસ્સામાં, ત્યાં ઘણું સંશોધન છે જે કહે છે કે તણાવ આપણા સપનાને અસર કરી શકે છે.

તેથી જો આમાંથી કોઈ પણ કારણ તમને દુ:સ્વપ્નો આપે છે તો તેને ઠીક કરવાનો પ્રયાસ કરો. જો તમને લાગે કે કંઈક તમને પરેશાન કરી રહ્યું છે, તો ચોક્કસપણે ડોક્ટરની સલાહ લેવી. નિષ્ણાત સાથે વાત કરવી હંમેશા ફાયદાકારક છે. આ સમસ્યા માટે જાતે જ દવા લેવી યોગ્ય નથી. ડોક્ટરની સલાહ જરૂરી હશે.